تبیین شاخص‌های نوآوری در هدف‌های برنامه‌های درسی رشته‌های هنری و بررسی میزان کاربست آنها

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری برنامه درسی دانشگاه اصفهان

2 دانشیار و عضو هیات علمی دانشگاه اصفهان

3 استاد و عضو هیات علمی دانشگاه اصفهان

4 دانشیار و عضو هیات علمی دانشگاه هنر اصفهان

چکیده

:هدف این مطالعه،  شناسایی شاخص‌های نوآوری در هدف‌های برنامه‌های درسی رشته های هنری  و بررسی میزان کاربست آنها در دانشگاه هنر اصفهان می‌باشد. این پژوهش از نوع توصیفی- پیمایشی است و به شیوه ترکیبی( کیفی و کمی) انجام شده است. جامعة آماری بخش‌کیفی جمعی از صاحب‌نظران در  آموزش هنر و متخصصان برنامه‌های درسی در سطح کشور  وخارج کشور و اعضای هیات علمی دانشگاه هنر اصفهان بودند، که به روش نمونه‌گیری هدفمند تعداد‌19 نفر از آنان انتخاب گردید. جامعة آماری بخش‌کمَی تمامی‌1110 نفر دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه هنر اصفهان بودند که به روش نمونه‌گیری تصادفی تعداد‌300 نفر از آنان انتخاب گردیدند. داده‌های پژوهش ابتدا  از طریق مصاحبة نیمه‌ساختار یافته  و در‌ادامه با استفاده از  پرسشنامه محقق‌ساخته گردآوری گردید. برای تعیین روایی مصاحبه و پرسشنامه از روایی محتوا، و برای برآورد پایایی پرسشنامه از ضریب آلفای‌کرانباخ استفاده شد. یافته‌های کیفی براساس گویه‌بندی و مقوله‌بندی و یافته‌های کمی با آمار توصیفی و استنباطی تحلیل شد. طبق نتایج تحقیق در بخش کیفی مهم‌ترین شاخص‌های نوآوری در  هدف‌های برنامه‌های درسی رشته های هنری عبارت است از: داشتن رویکردی اسلامی به هدف‌های  برنامه‌های درسی هنری؛ توجه به خود‌راهبری  در تدوین هدف‌های برنامه‌های درسی هنری؛ پرورش مهارت‌های تفکر استقرایی، قیاسی، حل‌مسأله و انتقادی دانشجویان؛ تربیت دانشجویانی  با تسلط بر مبانی نظری(الگوها، بعدها، مولفه‌ها) زیبایی شناسی. هم چنین نتایج بخش کمی بیانگر آن است که میزان کاربست شاخص‌های نوآوری درهدف‌های برنامه های درسی رشته‌های هنری  در دانشگاه هنر اصفهان، بیشتر از حد متوسط می باشد. بین نمرات میزان کاربست شاخص‌های نوآوری برنامه‌های درسی هنری در زمینة «هدف» بر حسب متغیر جنسیت و دانشکده تفاوت معنی داری وجود دارد. 

کلیدواژه‌ها


  • آزاد، ناصر، وارشدی، ایمان.(1388). بررسی تأثیر فرهنگ سازمانی  بردرحمایت ازنوآوری (مورد کاوی شرکت مادر تخصصی بازرگانی دولتی ایران). بررسی‌های بازرگانی، 36: 26-38.
  • آیت الهی، حبیب الله، پورضائیان ،مهدی،هوشیار،مهدی.(1391). تبیین ویژگیهای هویتی آموزش عالی هنربا تاکیدبر متغیرهای فرهنگی در ایران امروز. نشریههنرهایزیبا - هنرهایتجسمی،شماره50،صص5-14.
  • ·        شرفی ،حسن. (1390). امکان کاربرد رویکرد تلفیق تولید هنری و مفاهیم علوم تجربی در آموزش هنر. فصل نامه نوآوری‌های آموزشی، شماره 39 ،صص119-150.
  • ·        شرفی، حسن (1385). ارزیابی فعالیت‌ها و محتوای کتاب‌های درسی هنر دوره راهنمایی از دیدگاه دبیران هنر و دانش‌آموزان. دو فصل‌نامه جلوه، هنر دانشگاه الزهرا (س)، شماره 6 .
  • ·        شرفی، حسن(1388)‌. نیازهای آموزشی معلمان، دانش‌آموزان، برنامه‌ریزان درسی و برنامه‌های درسی هنر ابتدایی. دو فصل نامه جلو هنر دانشگاه الزهرا (س)، شماره 1 ،صص73-86.
  • شرفی، حسن(1390). تبیین مفهوم تولید هنری در آموزش هنر با تاکید بر تربیت هنری در نهاد آموزش و پرورش، پژوهش نامه هنرهای دیداری، شماره اول، 12 صفحه (از 67 تا 78).
  • ·        شرفی،حسن.(1391). طراحی و تدویـن الگوی ارزشیـابـی اثر هنـری دانش‌آموزان در دوره‌های ابتدایی و متوسطه با تأکید بر هنر نقاشی در حوزه هنرهای تجسمی.طرح پژوهی گروه پژوهشی علوم‌انسانی (حوزه آموزش هنر) متناسب با اولویت شماره 227 پژوهشکده برنامه‌ریزی درسی و نوآوری‌های آموزشی.
  • شرفی،حسن،  سلسبیلی،نادر.(1393). اثرگذاری فرصت های یادگیری، در تعامل نظریه و عمل برنامه درسی و آموزش هنر. فصلنامه مطالعات فرهنگ - ارتباطات ، سال یازدهم، شماره 11 ،72-96.
  • شریفیان، فریدون؛ میرشاه جعفری، سید ابراهیم؛ شریف، مصطفی؛ موسی پور، نعمت اله. (1392).دیدگاه متخصصان برنامه درسی و دانشجویان تحصیلات تکمیلی دربارة چگونگی مشارکت دانشجویان این دوره در برنامه ریزی درسی. فصلنامه رویکردهای نوین آموزشی، 8 (1، پیاپی 17): 88-47.
  • علیاری،شهلا؛ملکی،حسن؛پازارگادی، مهرنوش؛عباسپور،عباس.(1391). تدوین و استانداردسازی شاخص های ارزشیابی کیفیت و اعتبارسنجی برنامه درسی دوره کارشناسی پیوسته رشته پرستاری دانشگاه های علوم پزشکی کشور. مجله پژوهش علوم سلامت و نظامی، سال دهم، شماره1(پیاپی37). صص50-61.
  • فتحی و اجارگاه، کوروش. نورزاده، داریوش.(1387). درآمدیبربرنامهریزیدرسیدانشگاهی. انتشارات مؤسسه پژوهش وبرنامه ریزی آموزش عالی. تهران.
  • قدمی، مجید.(1392).آموزش طراحی محور و نقش آن در موفقیت­های علمی هنرجویان معماری.دو فصلنامه نقش جهان ، سال سوم، شماره 4 :67-78.
  •  کیان، مرجان،  مهرمحمدی، محمود.( 1392). شناسایی وجوه و ابعاد مغفول برنامه درسی هنر دوره ابتدایی. دو فصلنامه پژوهش های آموزش و یادگیری ، سال بیستم، شماره 3: 1-18.
  • کاظمی،حسین، میردامادی،سید مهدی، امیدی نجف آبادی،مریم.(1392). تاثیر هدف های موفقیت ومحیط یادگیری بر میزان آمادگی یادگیری خودراهبر دانشجویان دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی. فصلنامهپژوهشمدیریتآموزشکشاورزی،شماره27،ص3-27.
  • کرمی،مرتضی.(1392). طراحی و سنجش تاثیر محیط های یادگیری سازنده گرا بر رضایت، نگرش و یادگیری در آموزش عالی.فصلنامه انجمن آموزش عالی ایران،سال5،شماره2،23-50.
  • گال، مردیت، بورگ، والتر و گال، جویس. (1382). روش های تحقیق کمّی و کیفی در علوم تربیتی و روانشناسی، جلد اول، ترجمه احمدرضا نصر و همکاران. تهران: سمت. (تاریخ انتشار به زبان اصلی 1942).
  • مهرمحمدی، محمود .(1383). آموزشعمومیهنر)چیستی،چراییوچگونگی(تهران: انتشارات مدرسه.
  • مهرمحمدی، محمود(1386). بازاندیشیفرآیندیاددهی- یادگیری در تربیت معلم. تهران: انتشارات مدرسه.
  • ·        مهرمحمدی، محمود.(1383). آموزشعمومیهنر: چیستی،چرایی،چگونگی. تهران: انتشارات مدرسه.
  • نصر، احمد رضا.، اعتمادی زاده، هدایت ا...  و نیلی محمدرضا (1390). رویکردهای نظری و عملی تدوین برنامه های درسی در آموزش عالی. تهران: سازمان سمت و دانشگاه اصفهان.
  • نیلی، محمدرضا، موسوی، ستاره، نصر، احمدرضا، مسعود، محمد.(1393). بررسی میزان آگاهی اعضای هیئت علمی گروههای فنی و مهندسی دانشگاههای اصفهان و صنعتی اصفهان از مؤلفه­های اساسی نوآوری برنامه­ریزی درسی و میزان کاربست آنها. فصلنامه آموزش مهندسی ایران، سال شانزدهم، شماره 64،  صص. 19-30.

 

  • Abaci, O. (2013). Concept education by art education and an investigation on the opinions of teacher candidates about the different concept. Procedia -Social and Behavioral Sciences,106(2013)690-695.
  • Aesaert, K • Vanderlinde, R• Tondeur, J • van Braak, J. (2013). The content of educational technology curricula: a cross-curricular state of the art. Education Tech Research Dev (2013) 61:131–151
  • Anderson, J. (2010). Building Capacity of Teachers Faculties in Technology Pedagogy Integration for Improved and Learning, Asia and Pacific Regional Bureau For Education ,12(3):95-103.
  • Aysel, Y. (2014). As An Approach to Improving Creativity In Design Education; Art Of Painting. Procedia - Social and Behavioral Sciences ,141, pp741 – 747
  • Barrasa A. (2010). Integrating leadership behavior and climate perceptive team work: antecedents, structure, and influence and effectiveness in organization. Unpublished Doctoral Dissetation. Madrid University.                
  • Belar C, Brown RA, Hersch LE, Hornyak LM, Rozensky RH, Sheridan EP, et al. (2001). Self-assessment in clinical health psychology: a model for ethical expansion of practice. Prof Psychol Res Pr. 32(2):135-41.
  • Cheng, M. Y (2009). The effectiveness of innovation    education in Malaysia, Journal of Education + Training, 7, 51, 555- 556.
  • Creswell, J. (2007). Qualitative inquiry and research design: Choosing among five approaches, Thousand Oaks: Sage.
  • Creswell, J., & Plano Clark, V. (2007). Designing and conducting mixed methods research, Thousand Oaks: Sage.Methodology, 11 (4), 327344.
  • Eisner, E.W. (1972). Educating Artistic Vision. US: Collier Macmilland Publishers
  • Federal Ministry of Economy and Technology (2009). Gründerzeiten – Informationen zur Existenzgründung und Sicherheit, 51. [Time to start –information on business start-ups and safeness.] Berlin: BMWi.
  • Federal Ministry of Economy and Technology (2009). Gründerzeiten – Informationen zur Existenzgründung und Sicherheit, 51. [Time to start –information on business start-ups and safeness.] Berlin: BMWi.
  • Filimowicz, M.A. Tzankova, V.K. (2014) Creative making, large lectures, and social media: Breaking with tradition in art and design education. Arts & Humanities in Higher Education,10, PP1-17.
  • Gazzaniga, Michael S (2008). “Arts and Cognition: Findings Hint at Relationships,http://www.dana.org/.../Special_Publications/Learning, %20A r t s%20 a nd%20 t he%20Br a i n _ A r t AndCognition_Compl.pdf, pp. v-vi. Accessed July20, 2008.Ronald Reagan, http://members.aol.com/ oldbeeg/ArtEd.html
  • Gee, Constance Bumgarner (2004); Sprit, Mind and Body: Arts Education the Redeemer. Edited By By Elliot W. Eisner and Michael D. Day; Handbook of Research and Policy in Art Education, National Art Education Association (NAEA) and Lawrence Erlbaum Associates, Publishers (LEA), Mahwah New Jersey and London
  • Grüner, H. (2012). Management für Kreativunternehmen. [Management for creative businesses] In: H. Grüner & E.D. Konrad (Eds.), Edition Kreativwirtschaft. [Edition creative industries.] Stuttgart: Kohlhammer.
  • Hickman. R (2000). Art Education 11-18. London and New York: Continuum.
  • Kay, L. (2013). Bead collage: An arts-based research method. International Journal of Education & the Arts, 14(3), pp1-22. Retrieved [date] from http://www.ijea.org/v14n3/.
  • Konrad, E.D. (2010). Kulturmanagement und Unternehmertum. [Cultural management and entrepreneurship.] In H. Grüner & E.D. Konrad(Eds.), Edition Kreativwirtschaft. [Edition creative industries.] Stuttgart: Kohlhammer.
  • Lee WS, Cholowski K, Williams AK. Nursing student’ and clinical educators’ perceptions characteristics of effective clinical educators in an Australian university school of nursing. J Adv Nurs. 2002; 39(5): 412–20.
  • Lenawee ISD. (2006). Authentic Assessments for the classroom. Available in https:// webapps. lisd, us/…/curriculum/…/assessment/Authentic %20 Assessment for %20 the%20 classroom. pp
  • Lillibridge J. Using clinical nurses as preceptors to teach leadership and management to senior nursing student: A qualitative descriptive study. Nurse Educ Pract.2007; 7(1): 44-52.
  • Liu, L. B. (2011). Poetry as progress: Balancing standards-based reforms with aesthetic inquiry. International Journal of Education & the Arts, 12(12). pp1-12 Retrieved [date] from http://www.ijea.org/v12n12/.
  • Liu, L. B. (2011). Poetry as progress: Balancing standards-based reforms with aesthetic inquiry. International Journal of Education & the Arts, 12(12). pp1-12 Retrieved [date] from http://www.ijea.org/v12n12/.
  • Maguire, C., Mishook, J., Garcia, I., & de Gaillande, G. (2013). Creating multiple pathways in the Arts: A New York City case study. International Journal of Education & the Arts, 14(10), pp1-35 Retrieved [date] from http://www.ijea.org/v14n10/.
  • Moreno, J.M. (2010). The dynamics of curriculum design and development: in school knowledge in a comparative and historical perspective. In: Benavot, A.; Braslavsky, C., eds. Changing curricula in primary and secondary education. Hong Kong: Comparative Education Re-search Centre.Pp 195–209.
  • Nevanen, S. Juvonen, A. Ruismäki, H. (2011). Art Education as Multiprofessional Collaboration. International Journal of Education & the Arts, Volume 13 Number 1: PP1-22.
  • Noy, C. (2008). Sampling knowledge: The hermeneutics of snowball sampling in qualitative research, International Journal of Social Research Campbell, A., McNamara, O., & Gilory, P. (2004). Practitioner research and professional development in education, PaulChapman Publishing.
  • Oliver, Shawn L. (2008). Comprehensive curriculum reform as a collaborative effort of faculty and administrators in a higher education institution: A higher a case study based on grounded theory. published Doctoral Dissertation. Kent State University.
  • Onwuegbuzie, A. J., & Leech, N. L. (2007). Sampling designs in qualitative research: Making the sampling process more public,The Qualitative Report, 12 (2), 238254.
  • Organization for Economic Co-operation and Development. (2014). INNOVATION, GOVERNANCE AND REFORM IN EDUCATION. Edu/Ceri/CD,17, pp14-29.
  • Papestergiot, M (2008).  Are Computer Science and Information Technology still masculine field? High school students, Perceptionsand career choices, university of Thessaly, Department of Physical Education and Sport Science, Karyes: Computer& Education, 51 ,608-594 Available online at www.sciencedir ect.com. 
  • Pavlou, V., & Athanasiou, G. (2014). An interdisciplinary approach for understanding artworks: The role of music in visual arts education. International Journal of Education & the Arts, 15(11), pp1-12. Retrieved from http://www.ijea.org/v15n11/.
  • Peeco, S. (2009). Acceptation of educational innovation. Journal of vocational behavior, 48, 275-300.
  • Plano Clark, V., Creswell, J., O’Neil Green, D., & Shope, R. (2008). Mixing quantitative and qualitative approaches: An introduction toemergent mixed methods research, In: S. HesseBiber& P. Leavy. (Eds.). Handbook of emergent methods, New York: The GuilfordPress.
  • Rajab, T. (2013).  Developing whole-class interactive teaching: meeting the training needs of Syrian EFL secondary school teachers.  Doctorate of Philosophy in Education, The University of York Department of Education, February 2013.
  • Tashakkori A, Teddlie C. (2003) Handbook of mixed methodsin social & behavioral research. Thousand Oaks, Calif.; London: SAGE Publications.
  • The National Art Education Association (2002). www.naea-reston.org
  • Williams, N. (2006). Social research methods. Thousand Oaks: Sage.
  • Wilson. S. (2002). Information Art (intersections of art, science, technology). London and Masschusetts: MIT Press.
  • Winner, E., Goldstein, T. and Vincent-Lancrin, S. (2013), Art for Art’s Sake? The Impact of ArtsEducation, OECD Publishing, Paris.
  • Wyse, D. Ferrari, A. (2014). Creativity and education: comparing the national curricula of the states of the European Union and the United Kingdom. British Educational Research Journal, 2(s4), PP1-18.,